جلو ه های نادرست در تربیت کودک

جلوه های مشی های ناصواب

اینکه راه و روش والدین در امر تربیت در چه مواردی ناصواب است پاسخ این است که این امر در موارد مختلف متفاوت و جلوه ها گوناگون است و ما ذیلاً به برخی از ابعاد و جوانب آن اشاره میکنیم:

۱ - در رابطه با والدین: مشی های ناصواب گاهی در رابطه با والدین و نحوه تصمیم گیری و عملکرد خودشان است. ما در این زمینه به موارد متعددی میتوانیم اشاره کنیم که اهم آنها بدین قرارند:

- در خانواده طرز فکرها مختلف و حتی متباین است آنچنان که گوئی مجموعه ای از فلسفه های متضاد در آن جا بچشم میخورد.

- در خانواده جاهطلبی و برتری خواهی وجود دارد و والدین کوئی عقده های ناشی از کمبودها و حقارتهای زندگی را بر سر فرزندان خویش پیاده میکنند و هرکدام سعی دارند به یکدیگر و حتی به فرزندان امر و نهی کنند و آنها را تحت فرمان آورند.

- در روش والدین و برخوردشان با یکدیگر دوروئی و دو گوئی و نفاق وجود دارد، کینه توزی، مسخرگی، انتقاد در اوج است.

- در نزد زوجین عصبیت وجود دارد و هرکدام خود را از دیگری برتر میداند و دوست دارد نظر خود را اعمال کند.

- زن و شوهر تصویرهای ناروائی از یکدیگر به کودک ارائه می دهند و سعی دارند او را نزد فرزندان خفیف کنند.

- هدف و فلسفه و دیدگاه زوجین در امر تربیت یکسان نیست و ایدئولوژی ها متفاوت است.

- در مفاهیم تربیتی، اخلاقی، مذهبی دچار تعارضی، تناقض و تضادند که خود زمینه ساز بسیاری از عوارض است.

اینها و عواملی دیگر که در بین زوجین وجود دارد سبب میشود خانواده از نابسامانی و کودک از سردرگمی و انحراف سردرآورد و امکان رشد و موفقیت برای آنها اندک باشد.

۲- در رابطه با کودک: گاهی مشی های ناصواب مستقیماً در رابطه با کودک است بدینگونه که آنها در برخورد با کودک دچار مواضعی نادرستند که جلوه هائی از آن بدین قرار است:

- بنای تربیت والدین و برخورد با کودک براساسی دروغ و فریب و تخلف از وعده هائی است که به کودک میدهند.

- به کودک میخواهند محبت و کمک کنند ولی این امر بحدی افراطی و ناشیانه است که طفل از برخورداری آن دچار احساسی نفرت است.

- جلوه حمایت و غم خواری به گونه ای است که طفل از آن احساس خجالت و شرمساری دارد.

- شیوه ای که آنها برای کودک در تربیت بکار میبرند بصورتی است که کودک آن را مقدس نمی شمارد و برای آن اعتباری قائل نیست.

- والدین خواستار تربیت جدی کود کند و در این امر انعطاف پذیری بتناسب سن و استعداد و درک کودک ندارند.

- والدین در حضور جمع و گاهی در حضور دوستان فرزند خود ابروی او را میبرند و حیثیت و شرافت او را نادیده میگیرند.

- رأی و نظر کودک دائماً در حال تخطئه شدن، مسخرگی و نادیده گرفتن است

- والدین خود مرتکب امری در حضور کودک میشوند و آن را عیب بحساب نمیآورند و چون کودک همان کار را مرتکب شود مورد سرزنش قرار میگیرد. مثلاً خود با هم دعوا میکنند ولی برای دعوای کودک او را ملامت یا تنبیه میکنند.

- گاهی والدین از کودک فاصله گرفته و با او قهرمیشوند و یا به او فخرفروشی میکنند تا در سایه آن به او اعمال قدرت کنند و یا توجه او را به سوی خود جلب کنند و کودک از راز این امر آگاه است.

- در موردی والدین جملات و کلماتی به کودک می گویند که بر لوسی و نری او می افزاید و موجبات پرتوقعی را فراهم می آورد.

- گاهی والدین بطور مکرر فرزندان خود را مأیوس میکنند و در صورت ارتکاب اشتباه خطای او را پی در پی به رخش میکشند. و طفل به سوی احساس شکست کشیده میشود.

- والدین اصرار در درخواست اطاعت کورکورانه دارند و این امر کودک را عاصی کرده و روح احترام را از طفل میگیرد.

- و بالاخره بعلت مشی غلط والدین کودک در یک آن ظالم است و در آن دیگر مظلوم، گاهی لایقی است و لحظه ای بعد نالایق، هم محبوب است، هم مطرود، هم زرنگ وتیزهوش است و هم ابله و احمق و....

۳- در رابطه با نظام خانواده: گاهی والدین در زمینه نظام خانواده موضعی می گیرند که خود زمینه را برای بسیاری از نابسامانی ها فراهم می اورد. و ما در فصل مربوط به خانواده بی ثبات (فصل ۱۸ همین کتاب) مباحثی را در این رابطه ذکر کرده ایم که بار دیگر تکرار نمی کنیم. در اینجا فقط به این نکته توجه میدهیم که بی نظمی های ناشی از عدم ثبات، دگرگونی و تحولات پی در پی در روش انضباطی خانواده خود از نمونه های روشن مشی ناصواب است و والدین را لازم است در این زمینه تصمیمی روشن اتخاذ نمایند.

اینکه چرا والدین در رابطه با مشی ناصواب خود این چنین اند خود دارای پاسخ های گوناگونی است که بررسی همه جانبه آن به بحث ما مربوط نمی شود. ما در این مورد فقط به این نکته میتوانیم اشاره کنیم که بطور خلاصه والدین یکدیگر را قبول ندارند، ناسازگاری شان در درون بسیار و در ظاهر اندک است، در تعارض و

کشمکش فکری بسر میبرند، در بین آنها تعارض فکری و بحث از کهنه و نو است، یکدیگر را باور ندارند، توان و امکان کنار آمدن آنها نیست، در مواردی زن و شوهر اختلافاتی دیگر دارند ولی عرصه اختلاف را در این قالب عرضه میکنند.